home 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15

14. De diepste oorzaak ligt achter de verschijnselen.

In de westerse wetenschap bestaat de sterke neiging om zich zoveel mogelijk te beperken tot de zichtbare verschijnselen, al behoort de zwaartekracht reeds tot de niet-fenomenale wereld. (film sluiten)


abstracties en ideeën

Hier wreekt zich in het gangbare westerse denken weer een ernstig tekort van ons onderricht (van kleuterschool tot universiteit), dat geen onderscheid leert maken tussen abstacties en ideeën.

Begrippen als superioriteit, boven, afvalligheid, vergissing enz. zijn abstracties, die dienen om concrete situaties te ordenen.

Termen als kracht, leven, ziel, geest, schoonheid, waarheid, gerechtigheid, God, enz. wijzen op een onzienlijke realiteit, die door velen - zoals Lao-tseu, Plato en Paulus - zelfs als reëler dan de wereld der verschijnselen gezien wordt.

De term Tao in de Chinese filosofie is geen abstract begrip, maar verwijst naar de realiteit achter de zichtbare verschijnselen.
De Indiërs maken een verschil tussen sattva (wezen) en maya (schijn).
Plato trachtte in al zijn dialogen de ideeën-wereld dichterbij te brengen. De apostel Paulus zei, dat de dingen die men ziet zijn uit de dingen die men niet ziet.


Veel wanbegrip over het leven na de dood ontstaan, doordat men het leven als een pure abstractie opvat. Maar reeds de zwaartekracht is op zich zelf niet tastbaar en wordt door de ene vorser erkend door de andere ontkend.


In de zg. geesteswetenschappen, die door Windelband, Dilthey en Rickert geïntroduceerd zijn, maakt men verschil tussen de verklarende en de begrijpende (verstehende) methode. In de psychologie hebben de extreme behavioristen (zoals Watson) een psychologie zonder ziel ontworpen. Ze ontkenden het innerlijk leven en beschouwden alles (zelfs de herinnering aan de droom) als gedrag. Het druist echter in tegen de menselijke ervaring en het gezond verstand vol te houden, dat we een vallende steen op dezelfde manier begrijpen als een tedere omhelzing.

boeddha




In de evolutie is duidelijk sprake van een steeds dieper liggende oorzaaksgrond der verschijnselen.
Wie geen verschil ziet tussen de zwaartekracht en het religieus besef is als een blinde aan wie men een kleuren-nuance wil duidelijk maken.