home 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15

8. Analogie-redeneringen behoren tot de meest gebruikte redeneringen.

Een bekende analogie-redenering, die in de theologie vaak werd en wordt toegepast is deze: Reeds simpele structuren vergen een maker. Zou dan het heelal met zijn zeer ingewikkelde structuur geen maker hebben?


De Engelse filosoof David Hume (1711-1776) was de eerste, die op uiterst scherpzinnige wijze deze analogie-redenering bestreed. Sindsdien is het zelfs mode geworden deze analogie-redeneringen voor ‘onwetenschappelijk’ te verklaren. Wie Hume nauwkeurig leest zal echter zien, dat hij de analogie-redenering als zodanig niet verwerpt, maar de toepassing daarvan om het godsbestaan te bewijzen.

We roepen de lezer op zelf de zwakke punten in zijn betoog te vinden, zoals dit door de Schotse filosoof Reid geschied is (zie ‘Legitiem antropomorfisme’).


Beweren dat de analogie-redenering niet wetenschappelijk is, betekent de ontkenning van het gezond verstand. Het is daarom, dat Reid zijn wijsbegeerte ‘the philosophy of common sense’ noemde. Een mooi voorbeeld van een analogie-betoog vinden we in de beschouwing van Fred Polak, die de prognostische idee uit de futurologie overplant naar de evolutieleer.