home 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15

7. Er bestaat geen voorkeur in de wetenschap voor een bepaald soort redeneringen.

In de logica onderscheidt men verschillende soorten redeneringen. De drie bekendste zijn:

de deductieve redenering, de inductieve redenering en de analogie-redenering.


Deductielogisch noodzakelijke afleiding (de abstracte wtnschppn) gaat van het algemene naar het bijzondere, zoals in de wiskunde gebruikelijk is. Het syllogisme is een deductieve argumentatie.

Inductieeen voorbeeld hiervan is de evolutie-theorie gaat van het bijzondere naar het algemene, zoals in de ervaringswetenschappen veelal voorkomt.


IJzer is smeltbaar

Goud is smeltbaar

Koper is smeltbaar

dus: Metalen zijn smeltbaar.


zwart-witte-zwaan

Inductieve redeneringen zijn nooit uitputtend, omdat er altijd een nieuw geval kan ontdekt worden, waarvoor de uitspraak niet geldt. De Engelse filosoof Popper eist daarom, dat men zulke uitspraken niet alleen moet verifiëren (d.w.z. zien of het klopt), maar juist moet trachten te falsifiëren (zelf zoeken naar voorbeelden, die niet kloppen).


Wie na de waarneming van duizend witte zwanen de regel opstelt: ‘alle zwanen zijn wit’, kan door de waarneming van één (Australische) zwarte zwaan, het onweerlegbare bewijs hebben, dat zijn stelling fout is.

Met andere woorden: men kan empirisch nooit bewijzen, dat iets absoluut waar is, wel dat iets niet waar is.


De derde redenering wordt in het dagelijks leven het meeste toegepast. Als ik iemand zie eten, neem ik - naar analogieovereenkomstige verbanden zoeken van duizenden andere gevallen - aan, dat hij honger heeft. (zie punt 8)